Nowości w otwartych sterownikach kart graficznych
- Dodano: 12 listopada 2008
- Wprowadził: Zajec
- Komentarze: 55
Miesiąc temu pisałem o stanie sterownika radeonhd. Od tamtego czasu nastąpiło wiele zmian wartych odnotowania i podsumowania, tym razem dotyczących również innych sterowników.
Zgodnie z planem, w głównej gaÅ‚Ä™zi radeonhd pojawiÅ‚ siÄ™ kod rozwijany do tej pory w gaÅ‚Ä™zi „CS” oraz Å‚atki Christiana pozwalajÄ…ce na przesyÅ‚anie dźwiÄ™ku kablem HDMI (przetestowane na chipsetach RV620, RV630, RV635, RV770, RS780 oraz M86). Tym samym radeonhd staÅ‚ siÄ™ pierwszym otwartym sterownikiem potrafiÄ…cym przesyÅ‚ać dźwiÄ™k razem z obrazem. Warto wspomnieć, że w przypadku chipsetu RV635 (karta z dwoma wyjÅ›ciami DVI) radeonhd potrafi wypuÅ›cić dźwiÄ™k dowolnym wyjÅ›ciem, podczas gdy zamkniÄ™ty fglrx nie radzi sobie z żadnym.
Na szczęście pomysł dot. HDMI szybko podchwycili programiści sterownika xf86-video-intel i przygotowali poprawki dla swojego sterownika oraz dla ALSA, które umożliwiają przesyłanie dźwięku również dla kart graficznych Intela. Zmiany dotyczą chipsetów G35 oraz G45 (czyli kart X3500 oraz X4500) i zostały przetestowane na notebooku HP 2230s oraz dwóch płytach głównych: Intela i ASUS-a.
Kolejne nowości w sterowniku Intela to GEM (menadżer pamięci), który pozwoli m. in. zwiększyć wydajność oraz KMS (kernel mode setting), czyli ustawianie trybu pracy karty graficznej przez jądro. Obie nowości wymagają sterownika w wersji 2.5.0 oraz następnego jądra 2.6.29, chociaż część kodu GEM została wprowadzona już w wersji 2.6.28. Co ważne, ze stworzonego GEM mogą cieszyć się również użytkownicy kart Radeon, których sterowniki powinny w przyszłości także korzystać z nowego menadżera pamięci.
Istotne efekty przyniosła współpraca zespołu odpowiedzialnego za radeonhd z pracownikiem ATI Cooper Yuan. Udało się im wspólnie poprawić AtomBIOS tak, aby dodać obsługę chipsetów RV710 i RV730, co ucieszy posiadaczy najnowszych kart.
Ostatnią i chyba najciekawszą nowiną jest postęp prac nad akceleracją w Radeonach opartych na chipsetach R6xx i RV770. Jest to niewątpliwie mocno oczekiwana przez wielu informacja, bo prace dot. akceleracji trwały już od wielu miesięcy. Sprawa jest tym poważniejsza, że chipsety R6xx i R7xx nie posiadają układu odpowiedzialnego za akcelerację 2D, a więc bez obsługi 3D nawet wyświetlanie standardowego środowiska nie jest zbyt wydajne. Na chwilę obecną programiści nie znają jeszcze znaczenia kilku rejestrów kart oraz nie posiadają działającego kodu dla RV710 i RV730. Matthias podzielił się również uwagami do programowania wspomnianych chipsetów. Dowiedzieliśmy się, że głównym kłopotem była ich ogromna wrażliwość: pomylenie wartości choćby jednego bitu uniemożliwiało normalną pracę karty. Michael Larabel spekuluje, że opublikowania kodu możemy spodziewać się jeszcze w grudniu 2008.
Gdy wreszcie uda się dokończyć podstawową akceleracja 3D, programiści planują skupić się na EXA oraz Xv. Na szczęście ich zaimplementowanie powinno być już stosunkowo proste przy stabilnym i działającym 3D. Następnie uwaga ma zostać skupiona na zarządzaniu energią, tak aby karty nie pracowały na maksymalnej częstotliwości (i w rezultacie grzały się) w przypadku braku obciążenia.
Źródło własne
Znalazłeś literówkę? Zgłoś ją używając formularza!
Jeśli uważasz, że ten nius jest nieobiektywny, przedstawia nieprawdziwe wydarzenie, jest spamem lub nie spełnia standardów serwisu, napisz raport.
Niusy na podobny temat:
Komentarze są prywatnymi opiniami dodających je osób. Prosimy o zachowanie kultury wypowiedzi. Komentarze obraźliwe oraz obniżające poziom serwisu będą usuwane. Więcej w regulaminie komentowania.
55 komentarzy
Wszystkie autorskie niusy w serwisie publikowane sÄ… na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 2.5 Polska.
Świetny, bardzo treściwy zestaw wiadomości!
Polecam tylko podawanie choćby jednego, najbardziej interesujÄ…cego linka na koÅ„cu — lepszy wybrany niż żaden. JeÅ›li to możliwe (tzn. o ile to sÄ… wiadomoÅ›ci gdzieÅ› dostÄ™pne pod URL) to pozostaÅ‚e dobrze gdyby byÅ‚y gdzieÅ› w treÅ›ci.
Dzięki za miłe słowa i komentarz
Dodałem w treści linki do większości nowinek. Jeśli ktoś chce potwierdzenia, że GEM jest już w jądrze 2.6.28 polecam ChangeLog-2.6.28-rc1 
Natomiast działanie audio przez oba DVI w RV635 sprawdziłem samodzielnie 
Popieram. Bardzo ladnie opisane.
"Gdy wreszcie uda się dokończyć podstawowa akceleracja 3D, programiści planują skupić się na EXA oraz Xv. Na szczęście ich zaimplementowanie powinno być już stosunkowo proste przy stabilnym i działającym 3D. Następnie uwaga ma zostać skupiona na zarządzaniu energią, tak aby karty nie pracowały na maksymalnej częstotliwości (i w rezultacie grzały się) w przypadku braku obciążenia."
Czyli w tym tempie za dziesięć lat może coÅ› z tego bÄ™dzie. PodsumujÄ™ to jednym – WoW
(może jeszcze dodam LOL)
Zależy co u Ciebie kryje siÄ™ pod "coÅ›". Za kilka miesiÄ™cy powinniÅ›my mieć EXA, Xv i 3D, czy bÄ™dzie wiÄ™c brakować czegoÅ› do wygodnej pracy? NajwiÄ™kszÄ… wadÄ… w tej sytuacji wydaje siÄ™ być nieco za duży pobór prÄ…du.
To przecież bardzo duża wada.
@mike NajwiÄ™kszÄ… wadÄ… w tej sytuacji wydaje siÄ™ być nieco za duży pobór prÄ…du.
Niektórzy przesadzajÄ… pewnie że R770LE czy R770 żrÄ… coÅ› koÅ‚o 110W (obciÄ™ta wersja trochÄ™ mniej), ale zawsze można sprawić se Radka 4450 który ma TDP na poziomie 25W (mogÄ™ siÄ™ myÅ›lić), lub 4670 (okoÅ‚o 70W). Ja obecnie jadÄ™ na 780G + SP czyli wolniejszy Radek 2400 + 128 MB dedykowanej i to do pulpitu i filmów starcza – pzdr.
Zajec: JesteÅ› pesymistÄ…, Phoronix spekuluje o tym, że odpowiednie sterowniki zostanÄ… wydane jeszcze w tym roku. BiorÄ…c pod uwagÄ™ ile zajęło Aleksowi zrobienie Textured Video dla R5xx to wcale nie musi być takie optymistyczne zaÅ‚ożenie. Opóźnienie w tej chwili chyba najbardziej opiera siÄ™ o audyt prawny.
UżyÅ‚em sÅ‚owa "spekuluje", bo wydaje mi siÄ™, że to jego luźne przewidywanie. Z tego co wiem developerzy nie ogÅ‚aszali żadnych konkretnych terminów. OsobiÅ›cie myÅ›lÄ™, że podany termin jest caÅ‚kiem realistyczny
Ech, Å›lepy jestem — zupeÅ‚nie przeoczyÅ‚em ten kawaÅ‚ek o ML.
Inna sprawa, że spekulacje ML odnośnie AMD zwykle się sprawdzają.
@Zajec: Popatrz na wielkosc binarek driverow ATI czy nVidii. Potem przelicz to sobie – orientacyjnie – na ilosc kodu, za wzor (linie kodu vs. binarka) przyjmujac na przyklad kernel. Pomysl, ile osobolat potrzeba, aby to napisac.
@trash: Pocieszajacy jest fakt ze mozna probowac sobie wyobrazic ile rzeczy niepotrzebnych w nich sie znajduje …
Dokładnie. Z tego co wiem zamknięte sterowniki nie używają choćby Mesa. Muszą wiele rzeczy implementować od zera. Na dodatek nie wiemy ile śmieci w tych binarkach leży, jak już zauważył @cactus.
@cactus: Prawdopodobnie niewiele. U producentow nacisk na to, zeby osiagnac maksymalna wydajnosc – czyli optymalizacja itd – jest spory.
@Zajec: Maja dobry powod, aby nie uzywac.
@Zajec
"Z tego co wiem zamknięte sterowniki nie używają choćby Mesa"
I chwała im za to.
@trasz ,,Prawdopodobnie niewiele. U producentow nacisk na to, zeby osiagnac maksymalna wydajnosc – czyli optymalizacja itd – jest spory.''
najwieksza glupota jaka ostatnio slyszalem… jesli projekt nie jest w 100% pokryty testami zasada jest prosta – dziala -> nie wywalać!
UÅ›wiadomcie mnie proszÄ™, co jest nie tak z Mesa. Pytam poważnie, bo osobiÅ›cie jestem zadowolony z jej użycia w sterowniku Radeon i Intel. Może jakiÅ› artykuÅ‚ dla jakilinux.org na temat stanu i kÅ‚opotów Mesa?
@Zajec: Odpowiem metaforycznie: "Uswiadomcie mnie prosze, co jest nie tak z silnikami chlodzonymi powietrzem. Pytam powaznie, bo osobiscie jestem zadowolony z uzycia takiego rozwiazania w moim 126p".
Wiekszosc ludzi woli rozwiazania troche… bardziej akcelerowane.
WoW: bo?
trasz: zdradzisz go?
Hmm, a czy fakt, że mój Intel GMA 950 pod Linuksem dziaÅ‚a gorzej niż tragicznie w kwestiach 3d to jest to wina Mesy? UT2004 szybciej dziaÅ‚a w trybie software niż najniższych ustawieniach hardware. Drugi laptop z kartÄ… NVidii nie ma takich problemów. Ogólnie to chÄ™tnie bym wiÄ™cej poczytaÅ‚ na te tematy …
PS. Wiadomo może co tam nowego słychać z Gallium3d?
Nic nowego. Na froncie Radeonów i Inteli najpierw bÄ™dzie GEM/TTM i KMS. Być może Nouveau pokaże jakÄ…Å› wariacjÄ™ nt. Gallium3D (Marcheu ostatnio siÄ™ odgrażaÅ‚ na IRC-u że bawi siÄ™ LLVM).
@Rsh: Nie tyle samej Mesy, ile calosci sterownikow. Mesa, zarzadzanie pamiecia (GEM/TTM), "driver wlasciwy" i cala masa innych rzeczy to to, co w innych systemach – oraz w Linuksie, jesli uzywamy driverow nVidii – zbiorczo nazywa sie driverem do karty graficznej. I to wlasnie, jako calosc, w przypadku otwartych driverow nie dziala albo dziala slabo.
a czy wiesz kiedy Ati udostępniło dostęp do specyfikacji czyli od kiedy tworzony jest ten sterownik. Wcale nie jest to dziesięć lat.
Oczywiście, jakby naraz implementowali 3D, EXA, Xv, zarządzanie energią i jeszcze pięć innych rzeczy, to by się uwinęli do jutra wieczora;)
Bardzo fajny artykuł.
Sprawdzałem sterownik otwarty ATI w Ubuntu 8.10 64-bity. Muszę przyznać, że działa on zdecydowanie lepiej, niż ten zamknięty. Wszystko trochę się tnie, ale i tak jest lepiej niż z zamkniętym i nie ma błędu przy przesuwaniu okien pomiędzy ścianami kostki.
Pomimo wiÄ™kszej szybkoÅ›ci sterownika zamkniÄ™tego w grach to wÅ‚aÅ›nie otwarty (xserver-xorg-video-radeon) sprawuje siÄ™ lepiej, szybciej i stabilniej w 2D i efektach pulpitu KDE 4.x. Do tego nie ma tych drÄ™czÄ…cych problemów z XV oraz wykorzystaniem SHM. I do Nexuiza też jest wystarczajÄ…cy.
Zależy dla kogo
Bo u mnie na RV770 i RS780M to tnie siÄ™ nawet glxgears 
Bo nie ma akceleracji 3d. A po drugie tutaj mowa o radeonhd, a nie radeon.
No tak, ja opisujÄ™ z punktu widzenia posiadacza Radeona 9600. RadeonHD na mojej karcie nawet nie ruszÄ™.
brawo za bardzo dobre skompilowanie tych informacji.
tak mnie to zaciekawilo, ze po dluzszym czasie odswiezylem zrodla i kernela i drivera intela, ktorych wspolprace mam nadzieje dzisiaj jeszcze przetestuje
niestety gitowy driver intela "sypie sie" (probuje zwolnic juz raz zwolniona pamiec, wywalajac iksy :/ ), a przy okazji trafilem niechcacy na upgrade serwera iksow pod deb experimental – w niemily sposob usuwajaca domyslna obsluge klawiatury/myszy :/
Nie, zmieniÅ‚a siÄ™ tylko jedna opcja: man xorg.conf, /AllowEmptyInput. Oprócz tego przydaje siÄ™ DontZap.
Super. Szkoda tylko, że wszystko musi być okupione syzyfowÄ… pracÄ… w postaci zgadywania znaczenia bitów sterujÄ…cych i rejestrów. Dużo marnotrawionej energii, a wszystko przez twardogÅ‚owy beton managerów ATI.
Może nie zupeÅ‚nie wszystko, bo dużo zostaÅ‚o zrobione na podstawie specyfikacji – tych opublikowanych i jeszcze nie (3D dla R6xx i R7xx).
Ale faktycznie np. takie audio w HDMI nie byÅ‚o nigdzie opisane i Christian musiaÅ‚ Å›ledzić zmiany w rejestrach, które robiÅ‚ fglrx. W ten sposób znalazÅ‚ sposób uruchomienia przesyÅ‚u audio i parÄ™ rejestrów odpowiedzialnych za mnożenie i dzielenie prÄ™dkoÅ›ci. Potem okazaÅ‚o siÄ™, że w moim przypadku te rejestry zupeÅ‚nie nie speÅ‚niajÄ… swojego zadania, bo jest jeszcze jedna para (którÄ… trzeba byÅ‚o zlokalizować). Ostatecznie znaleźliÅ›my jeszcze rejest do przydzielania par konkretnym wyjÅ›ciom. To wszystko mozolnie przez inżynieriÄ™ wstecznÄ…, wiÄ™c masz sporo racji o marnotrawstwie czasu/energii.
Wlasnie, przypomina sie taki rysunek Mleczki:
"Wiele juz zrobilismy, ale wiele jeszcze zostalo do zrobienia"
A cos w polu RV410/M26 (Mobility Radeon X700 np.)?
Bo https://help.ubuntu.com/community/RadeonDriver wciaz twierdzi ze tam nie ma 'full 3D support' a proba wlaczenia compiza konczy sie porazka
(nie wiesza, ale pisze, ze nie moze… ubu 8.04.1 )
Polecam: http://www.x.org/wiki/RadeonFeature i http://www.x.org/wiki/RadeonProgram
Dziwne, że nie działa Ci Compiz na X700. Mam tę kartę i działa dobrze. Może masz jakiś element stary? Zaopatrz się najlepiej w X Server 1.5, Mesa 7.2 i xf86-video-radeon 6.9.0.
Mam to 'tylko' co w Ubuntu :_) ale spróbuje jeszcze
RV410 to problematyczna karta (sam takÄ… miaÅ‚em). Potrzebujesz najnowszych sterowników xf86-video-ati, Mesa i drm. A i tak możesz natrafić na problemy (szczególnie z wersjÄ… AGP).
O, pojawil sie ten news znowu
to sobie odpowiem : http://forlong.blogage.de/entries/pages/Compiz-Ch…
sciagnalem, uruchomilem (jako user, nie sudo)
i okazalo sie, ze moja karta byla blacklistowana i czy chce pominac ja z blacklisty – i teraz dziala, mam zelowe okienka i obracajaca sie kostke
Jeśli się nie mylę to w powyższym zdaniu zamiast DVI powinno być HDMI, bo DVI nigdy nie był przystosowany do transmisjii audio. No chyba że karta ma 4 wyjścia -2xDVI i 2xHDMI
DVI ma tak naprawdÄ™ takie same piny jak HDMI, można wiÄ™c do wyjÅ›cia DVI podÅ‚Ä…czyć przejÅ›ciówkÄ™ DVI-HDMI i potem kabel HDMI. Może nawet kabel DVI-HDMI zadziaÅ‚a – nie testowaÅ‚em.
Ciekawe jest samo przesyÅ‚anie audio kablem HDMI. Nie jest ono równolegÅ‚e do przesyÅ‚ania video, a odbywa siÄ™ pomiÄ™dzy wysyÅ‚aniem kolejnych klatek obrazu.
Watych znania informacji dostarcza opublikowany wcześniej przez Wiktora news o HDMI i DisplayPort.
JeÅ›li budowa zÅ‚Ä…cza jest tożsama a różnica wystÄ™puje jedynie w dopchniÄ™ciu sygnaÅ‚u audio i zastosowaniu systemu HDCP to teoretycznie DVI jest zdolne do przeniesienia audio (coÅ› jak teletekst w TV), ciekawe czy da siÄ™ to wymusić na poziomie oprogramowania karty. Intuicja mówi mi jednak że to raczej bÅ‚Ä…d w tekÅ›cie
(jak zastosować HDCP?)
HDCP do komunikacji wykorzystuje linie interfejsu I2C obecne w standardzie DVI i HDMI – DVI i HDMI moga byc zabezpieczone HDCP
DVI nie moze przeslac audio i nie potrafi przeslac danych innych niz RGB (HDMI potrafi tez przeslac video w postaci YCbCr)
HDMI i DVI korzystaja z tej samej warstwy elektrycznej – roznia sie struktura przesylanych danych – DVI nie przesyla audio bo nie moze – w DVI przesyla sie kompletne cyfrowe video wraz z sygnalami wygaszania – w HDMI przesyla sie wylacznie mape bitowa, obudowuje sie ja w rozne dodatkowe bloki i w zwiazku z tym ze nie przesyla sie wygaszania, w efekcie powstaje miejsce na osadzanie dodatkowych danych czyli glownie pakietow z audio (tak PCM jak i formatow kompresowanych).
Poza tym DVI uzywa lepszej wtyczki i kabli (ten sam kabel moze sluzyc do DVI jak i HDMI z ta roznica ze HDMI posiada dodatkowe sygnaly ulatwiajace prace urzadzen RTV – protokol CEC i sygnalizacja aktywnosci)
A co do CEC to jak z nim wygląda sprawa? Czy da się z tego skorzystać na jakimkolwiek sterowniku (intel, ati, nvidia, zamknięte, otwarte, cokolwiek)?
No wszystko Å‚adnie, pieknie tylko ja tu czytam o jakiejs przepychance w X.org'u odnosnie sterownikow radeon vs radeonhd. I za ciekawie to nie wyglada.
Ps. Sorry jeśli cos poknociłem z oznaczeniem linka ;d
A wie ktoÅ› coÅ› o UVD2?
O samÄ… obsÅ‚ugÄ™ i spece dla developerów (jakieÅ› DRM tam chyba bruździ).
O aplikacje, które by to wykorzystaÅ‚y na razie nawet bojÄ™ siÄ™ pytać.
Gry mnie nie interesują, natomiast sprzętowe dekodowanie H264 i owszem.
Czy dobrze rozumiem, że na UVD składa się m. in. XvBA? Jeśli tak, zacytuję Michaela Larabela:
Nie wiem jak pozostała część UVD.
I tak siÄ™ pisze newsy.
Wszystko po ludzku wytłumaczone, zwięźle i przystępnie.
Zwięźle, ale jednak nie w trzech linijkach, tylko opisane dokładnie co się zmieniło i co na lepsze
Popieram, świetny news.
Też jestem za takim co miesiÄ™cznym skrótem zmian w driverach do RadeonówHD (sam mam radeona 2600 i może doczekam siÄ™ dziaÅ‚ajÄ…cej akceleracji 3D na otwartych sterach – już ponad rok czekam).
Oby wiÄ™cej tego typu artykuÅ‚ów/newsów w innych dziedzinach zwiÄ…zanych z Linuksem.
+1